2 ـ 1 ـ 2 ـ 1 ـ 2ـ نظریه مقایسه……………………………………………………………………………….22
2 ـ 1 ـ 2 ـ 1 ـ 3ـ نظریه عاطفه………………………………………………………………………………..22
2 ـ 1 ـ 2 ـ 2ـ الگوی شادی از دیدگاه شلدون و لیبومیرسکی……………………………………….23
2 ـ 1 ـ 2 ـ 3ـ نظریه های مختلف روانشناسی درباره شادی…………………………………………..23
2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 1ـ دیدگاه فروید……………………………………………………………………………..23
2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 2ـ دیدگاه اسکینر…………………………………………………………………………….24
2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 3ـ دید گاه مزلو……………………………………………………………………………….24
2 ـ 1 ـ 2 ـ 3 ـ 4ـ دیدگاه اسلام درباره شادی…………………………………………………………….24
2 ـ 1 ـ 3ـ سلامت روان…………………………………………………………………………………………25
2 ـ 1 ـ 3 ـ 1ـ سلامت روان و ابعاد آن……………………………………………………………………..26
2 ـ 1 ـ 3 ـ 1 ـ 1ـ سلامت جسمانی………………………………………………………………………….26
2 ـ 1 ـ 3 ـ 1 ـ 2ـ سلامت اجتماعی…………………………………………………………………………26

2 ـ 1 ـ 3 ـ 1 ـ 3ـ سلامت هیجانی…………………………………………………………………………..27
2 ـ 1 ـ 3 ـ 1 ـ 4ـ سلامت معنوی……………………………………………………………………………27
2 ـ 1 ـ 3 ـ 2ـ مفهوم سلامت روان براساس رویکردهای مختلف روانشناسی…………………..27
2 ـ 1 ـ 3 ـ 2 ـ 1ـ رویکرد زیستی…………………………………………………………………………..27
2 ـ 1 ـ 3 ـ 2 ـ 2ـ رویکرد تحلیل روانی…………………………………………………………………..27
2 ـ 1 ـ 3 ـ 2 ـ 3ـ رویکرد رفتارگرایی…………………………………………………………………….28
2 ـ 1 ـ 3 ـ 2 ـ 4ـ رویکرد انسان گرایی…………………………………………………………………..28
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3ـ نظریه های مختلف روانشناسی درباره سلامت روان……………………………….28
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 1ـ دیدگاه فروید و مکتب روانکاوی………………………………………………….28
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 2ـ دیدگاه آلپورت………………………………………………………………………….29
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 3ـ دیدگاه راجرز…………………………………………………………………………….29
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 4ـ دیدگاه فروم………………………………………………………………………………30
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 5ـ دیدگاه مزلو……………………………………………………………………………….30
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 6ـ دیدگاه فرانکل……………………………………………………………………………31
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 7ـ دیدگاه پرلز……………………………………………………………………………….31
2 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ـ 8ـ سلامت روان از دیدگاه اسلام……………………………………………………….31
2 ـ 2ـ پیشینه تحقیقاتی………………………………………………………………………………………..33
2 ـ 2 ـ 1ـ تحقیقات انجام شده در ایران………………………………………………………………….33
2 ـ 2 ـ 2ـ تحقیقات انجام شده در خارج از ایران………………………………………………………36
فصل سوم: روش پژوهش
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………45
3 ـ 1ـ روش پژوهش……………………………………………………………………………………………45
3 ـ 2ـ جامعه هدف، نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………..45
3 ـ 3ـ ابزارهای تحقیق…………………………………………………………………………………………46
3 ـ 3 ـ 1ـ پرسشنامه بهزیستی معنوی……………………………………………………………………….46
3 ـ 3 ـ 2ـ پرسشنامه شادکامی آکسفورد………………………………………………………………….47
3 ـ 3 ـ 3ـ پرسشنامه سلامت عمومی……………………………………………………………………….48
3 ـ 4ـ شیوه اجرای پژوهش………………………………………………………………………………….48
3 ـ 5ـ شیوه تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………………..49
فصل چهارم: یافته های پژوهش
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………..51
4 ـ 1ـ یافته های توصیفی…………………………………………………………………………………….51
4 ـ 2ـ یافته های استنباطی……………………………………………………………………………………53
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….84

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

5 ـ 1ـ بحث و نتیجه گیری……………………………………………………………………………………84
5 ـ 2ـ محدودیت های پژوهش……………………………………………………………………………..95
5 ـ 3ـ پیشنهادهای پژوهش…………………………………………………………………………………..96
5 ـ 3 ـ 1ـ پیشنهادهای پژوهشی…………………………………………………………………………….96
5 ـ 3 ـ 2ـ پیشنهادهای کاربردی……………………………………………………………………………96
فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………97
منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………..97
منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………102
پیوست ها………………………………………………………………………………………………………107

فهرست جدول ها:
عنوان شماره صفحه
جدول 4ـ1: حجم نمونه به تفکیک جنسیت در دانشگاه و حوزه………………………………………51
جدول 4ـ2: میانگین و انحراف معیار بهزیستی معنوی و مؤلفه های آن به تفکیک
دانشگاه و حوزه…………………………………………………………………………………………………….51
جدول 4ـ3: میانگین و انحراف معیار شادکامی به تفیک دانشگاه و حوزه………………………….51
جدول 4ـ4: میانگین و انحراف معیار مؤلفه های سلامت عمومی به تفکیک
دانشگاه و حوزه…………………………………………………………………………………………………….52
جدول 4ـ5: بررسی نرمال بودن داده ها…………………………………………………………………….. 53
جدول 4ـ6: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی
و شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان………………………………………………….. 54
جدول 4ـ7: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی
و شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان………………………………………………..55
جدول 4ـ8: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی
و شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان…………………………………………………..56
جدول 4ـ9: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و شادکامی در
دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………………………………………57
جدول 4-10: بررسی معنی دار بودن مدل رگرسیون………………………………………………….. 58
جدول 4ـ11: نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه برای پیش بینی شادکامی براساس
متغیرهای بهزیستی وجودی و مذهبی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های
علمیه شهر کرمان……………………………………………………………………………………………….. 59
جدول4ـ12: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و علائم جسمانی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان…………………………………………………………………60
جدول 4ـ13: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و علائم جسمانی
در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………………………………..61
جدول4ـ14: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم جسمانی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان………………………………………………………………… 62
جدول 4ـ15: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم جسمانی
در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان………………………………………………………………63
جدول4ـ16: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم اضطراب
و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان……………………………………… 64
جدول 4ـ17: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و علائم اضطراب
و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………65
جدول 4ـ18: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم اضطراب
و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان……………………………………….66
جدول 4ـ19: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم اضطراب
و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان………………………………….. 67
جدول 4ـ20: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و اختلال در
کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان…………………………………………68
جدول 4ـ21: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و اختلال در
کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………..69
جدول 4ـ22: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و اختلال در
کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان………………………………………..70
جدول 4ـ23: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و اختلال در
کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان…………………………………… 71
جدول 4ـ24: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و علائم افسردگی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان………………………………………………………………..72
جدول 4ـ25: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی وجودی و علائم افسردگی
در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………………………………73
جدول 4ـ26: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم افسردگی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان……………………………………………………………… 74
جدول 4ـ27: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی مذهبی و علائم افسردگی
در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان……………………………………………………………75
جدول 4ـ28: بررسی معنی دار بودن مدل رگرسیون……………………………………………….. 76
جدول4ـ29: نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه برای پیش بینی سلامت عمومی براساس
متغیرهای بهزیستی وجودی و مذهبی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های
علمیه شهر کرمان…………………………………………………………………………………………….. 76
جدول 4ـ30: نتایج آزمون یومن ویتنی برای مقایسه میانگین بهزیستی معنوی در دانشجویان
دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان………………………………………………………..78
جدول 4ـ31: نتایج آزمون تی مستقل برای مقایسه میانگین شادی در دانشجویان دانشگاه شهید
باهنر و حوزه های علمیه کرمان………………………………………………………………………….. 79
جدول 4ـ32: نتایج آزمون یومن ویتنی برای مقایسه میانگین سلامت عمومی در دانشجویان
دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان………………………………………………………..80
جدول 4ـ33: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی معنوی با شادکامی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان…………………………………………………………….81
جدول 4ـ34: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی معنوی با سلامت عمومی
در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان……………………………………………………………81
جدول 4ـ35: نتایج آزمون همبستگی برای بررسی رابطه بهزیستی معنوی با شادکامی
و سلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهرکرمان……………………………………..82

فصل اول
طرح پژوهش

1 ـ 1 . مقدمه
قشر دانشجو گروهی مهم از جامعه بوده و سرنوشت سازان آینده کشور هستند. در جوامع گوناگون سیاست گذاری ها همواره متوجه این گروه، بررسی ویژگی ها و تربیت آن ها برای دستیابی به آینده مورد نظر بوده است. در ساختار گروه دانشجویی، دانشجویان حوزه و دانشگاه دو گروه اصلی را تشکیل می دهند.
در بررسی هر گروه از افراد باید به این نکته توجه داشت که، انسان موجودی پیچیده و دارای ابعاد وجودی گوناگون است . پیوند مستحکمی که میان این ابعاد وجود دارد، موجب می گردد که نیاز به دیدگاهی چند بعدی و همه جانبه جهت فهم و درک آدمی و کمک به رشد و بهزیستی او، حس گردد.
بهزیستی1 عاملی مهم در حیطه زندگی فردی و جمعی است که همگان به دنبال دستیابی و گسترش آن در زندگی خود هستند. روانشناسی نقش والایی برای این صفت قائل گشته است. در ابتدای ظهور روانشناسی، تأکید این رشته بر بیماری های روانی و درمان آن ها بود، اما با گذشت زمان “مدل سلامت روانی”، “مدل بیماری” را به چالش کشیده است(کیز2، 2002). البته در تاریخ روانشناسی همواره بزرگانی چون جیمز3، راجرز4، مزلو5، فروم6 و فرانکل7 برداشت های مثبتی از شخصیت سالم و کنش وری مثبت به دست داده اند. در دیدگاه های نوین روانشناسی مثبت نگر نیز، پژوهشگران برجسته ای چون ریف و سینگر8 (1998)، سلیگمن و سیکزنتمیهالی9 (2000) و کیز(2002)، بر لزوم در نظر گرفتن جنبه های مثبت بشر و مفهوم بهزیستی در تعریف سلامت روانی تأکید کرده اند(کیز، 2004).
با تأکید بر بهزیستی، بررسی عوامل مؤثر بر آن به صورت جنبه خاصی از روانشناسی بروز کرد. با ظهور بهزیستی در حیطه روانشناسی، احساس بهزیستی، یکی از ویژگی های مهم افراد دارای سلامت روان شناخته شد.
در طی سال های 1970-1960 جنبشی جهت مطالعه عوامل مرتبط با کیفیت زندگی10 در ایالات متحده آغاز گردید و شروع یک عقیده تدریجی شد، مبنی بر این که رضایت در زندگی فقط بر پایه عوامل عینی نبوده و به عوامل ذهنی مؤثر در این حیطه نیز توجه گردید. همزمان با این جنبش بود که گروهی به اهمیت اثر معنویت در بهزیستی پافشاری کردند. الیسون11 (1983) و پالوتزین12 و الیسون(1982)، استدلال کردند که کیفیت زندگی مفهومی است که بهزیستی مادی، روانی و معنوی در آن دخیل اند(بونت13، 2009). بهزیستی معنوی از رابطه دو مفهوم بهزیستی و نقش معنویت در آن شکل گرفت و گسترش یافت که ناشی از توجه به نقش معنویت در بهزیستی فردی بود. در مطالعه ای بر روی دانشجویان سنگاپوری مشخص شد که آنان معنویت را برای آدمی، رشد و بهزیستی او اساسی می دانند (تیو ، کریدی و چان14،2012). بهزیستی معنوی15، حسی از ارتباط با دیگران، داشتن معنی و هدف در زندگی و داشتن ارتباط و اعتقاد به یک قدرت متعالی است( هاکز ، هال ، تالمن و ریچینز16، 1995 ). الیسون (1983)، بیان می دارد که بهزیستی معنوی شامل دو عنصر روانی اجتماعی و مذهبی است. بهزیستی مذهبی شامل ارتباط با یک قدرت متعالی است و بهزیستی وجودی که عنصری روانی ـ اجتماعی است، بیانگر احساس فرد است از اینکه چه کسی است؟ چه کاری و چرا انجام می دهد و به کجا تعلق دارد. این دو بعد در عین جدا بودن، با هم تعامل داشته و احساس سلامت معنوی، رضایت و هدفمندی را به وجود می آورند. به این شکل بهزیستی معنوی نقش والایی در مطالعات مرتبط با بهزیستی و سلامت روان یافت.
سلامت روان17 یکی از مهم ترین شاخص های سلامت و بهداشت یک جامعه تلقی می شود. سازمان بهداشت جهانی18 از سال 1946 برای سلامتی سه بعد زیستی، روانی و اجتماعی قائل شده است، اما در اکثر کشورها دو بعد روانی و اجتماعی نادیده گرفته می شوند. از زمان ظهور رسمی روانشناسی سلامت در 1970 ، در مدت زمانی بسیار کوتاه، روانشناسی سلامت به رکن اصلی علوم رفتاری تبدیل شد. جنبه های مؤثر در بررسی رشد و تکامل انسان فراوان بوده و سلامت روان به عنوان یکی از مهم ترین موضوعات روانشناسی سلامت، مطرح است. سلامت روان چیزی بیشتر از نبود اختلال های روانی است و شامل خوب بودن ذهنی، ادراک خودکارآمدی، استقلال و خودمختاری، کفایت و شایستگی، وابستگی میان نسلی و خود شکوفایی توانمندی های بالقوه فکری و هیجانی می گردد(سازمان بهداشت جهانی،2001 ).
در پرداختن به هیجان های مثبت و عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی، شادکامی19 نیز از عوامل مطرح شده در حیطه روانشناسی مثبت نگر است و تأثیر شگرفی بر احساس رضایت و بهزیستی دارد. در گذشته روانشناسی بر هیجان های منفی و اختلال متمرکز بود، اما به تدریج از چند دهه گذشته به بررسی هیجان های مثبت و عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی پرداخت. در اکثر تعاریف مطرح شده از شادکامی، تجربه احساس مثبت به چشم می خورد. استوارت، واتسون، کلارک، ابمیر و دیری20 (2010)، شادی را متشکل از لذت از زندگی، نداشتن احساس منفی مثل اضطراب و افسردگی و داشتن میانگینی از رضایت از زندگی می دانند.
اهمیت دادن به بهزیستی فردی، سلامت روان و شادی همواره مدنظر پژوهشگران علوم انسانی بوده است.در سایه توجه به اهمیت معنویت، به عنوان رکنی اساسی در جامعه ایران، اهمیت بررسی این ابعاد در فرد فرد آدمیان مطرح بوده و هست.
1 ـ 2 . بیان مسأله
این اعتقاد وجود دارد که معنویت21 و مذهب22 با یکدیگر همپوشی دارند و هر دو شامل اعتقاد به وجودی مقدس می شوند، اما در حقیقت هریک ویژگی های خود را دارا هستند. وابستگی نسبی این دو مقوله، بررسی این مطلب را که آیا معنویت در مدارس مذهبی ما از دانشگاه ها بالاتر است یا خیر، به صورت سؤالی در ذهن آدمی نمایان می سازد. معنویت در فطرت آدمی ریشه دارد. میلر و تورسن23 (1999)، بیان داشته اند که دین و معنویت در زندگی افراد نه تنها رایج است بلکه از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد و با دستاوردهای مثبت سلامت مرتبط است. الکینز24 ( 1998)، پارگامنت، کوئینگ و پرز25 ( 2000) و بارکر و بوچانان بارکر26 ( 2005)، بر اهمیت اثر معنویت در سلامت روان تأکید کردند. پنجمین همایش سالیانه معنویت و سلامت روان(2013)، معنویت را به عنوان راه حلی برای مشکلات فعلی در سیستم مراقبت های سلامت ذکر کرده است(http://gwumc.edu). بهزیستی معنوی به عنوان سازه ای که نشانگر ارتباط با قدرتی متعالی(خدا)، خود و دیگران است، از تلاشی جهت ترکیب معنویت و بهزیستی، ایجاد گردید. در جایی که سلامت روان به صورت توانایی سازگاری فردی و احساس بهزیستی کلی، درک می گردد، نتایج فراوانی از تأثیر دین و بهزیستی معنوی بر سلامت روان وجود دارد. جعفری، دهشیری، سهرابی و نجفی(1388) و صفایی راد، کریمی، شموسی و احمدی طهور(1389)، افراد با بهزیستی معنوی بالاتر را دارای سطوح بالاتر سلامت روان یافتند. شادی نیز به عنوان داشتن احساسات مثبت، رضایت از زندگی و نبود احساسات منفی، متأثر از دین و معنویت فردی است. لویس، مالتبی و دی27 (2005) شادی و بهزیستی روانشناختی را تحت تأثیر دین و معنویت می دانند. گرین و الیوت28 (2010)، نیز افراد دیندار را دارای سلامت و شادی بیشتر، گزارش کرده اند. با وجود اهمیت بهزیستی معنوی، سلامت روان و شادکامی در هر جامعه و تحقیقات فراوان صورت گرفته، نمی توان ادعا کرد که وضعیت جوامع در این موارد رو به پیشرفت و بهبود است. فراوانی افسردگی در قشردانشجو(امیدیان،1388 ؛ ابراهیم، آدامز، کلی و گلازبروک29،2012)، احساس تهی بودن و بی معنایی زندگی، به فراوانی قابل درک و مشاهده است. با توجه به اهمیت بهزیستی معنوی و نقش آن در ارتقاء سلامت روان و شادکامی و با توجه به کمبود منابع موجود در این زمینه، با تأکید بر اهمیت قشر جوان و به ویژه دانشجویان و با هدف توسعه و تکمیل نتایج موجود دراین زمینه، در این پژوهش به دنبال این هستیم که ضمن بررسی و مقایسه رابطه بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان، در پی پاسخ به این سؤالات برآییم که:
آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟

1 ـ 3 . اهمیت و ضرورت پژوهش
معنویت موضوعی فراموش شده و به اعتقاد برخی افراد، خرافی بود که مدت ها از حیطه مباحث علمی به دور ماند. در چند دهه گذشته، معنویت و اهمیت آن در رشد و سلامت انسان، توجه محققین را به خود جلب کرده است و پس از دوره ای مادی گرایی توجه به این مقوله مجددا در حال رشد و گسترش است. به طوری که کریمی(1383) می گوید: در دهه های اخیر مباحث عرفانی، معنوی و تعالیم اشراقی بیش از پیش جایگاه خود را باز یافته است و اهل نظر در حوزه های عرفان، حکمت، هنر، ادبیات و روانشناسی به نقش معجزه آسای عرفان و ارزش های معنوی در پاسخ به نیازهای تکاملی انسان و درمان ناملایمات و بیماری های روحی و روانی او و رسیدن به سلامت روان او تأکید فراوان دارند.
امروزه مردم جهان بیش از پیش به معنویت و امور معنوی گرایش یافته اند. این گرایش تا حدودی ناشی از یافته های مبنی بر نقش متغیرهای معنوی و مذهبی در سلامت روانی و جسمانی است. اهمیت نقش معنویت در بهزیستی با آغاز توجه به نقش معنویت به عنوان متغیری مؤثر در کیفیت زندگی در دهه های70-1960 رخ نمود و به سرعت مورد توجه قرار گرفت. میلر و تورسن(1999)، به اهمیت اثر معنویت در مراقبت های سلامتی امروزه تأکید کرده و بیان داشتند که مشارکت های دینی و معنوی نه تنها در بین مردم عمومیت داشته، بلکه اهمیت زیادی در زندگی افراد دارد و با دستاوردهای زیادی در حیطه سلامت مرتبط است. میلر و تورسن(2003)، پیشنهاد دادند که معنویت و دینداری می تواند اثرات مهمی بر سلامت و رفتار فردی داشته باشد.
سازمان بهداشت جهانی سلامت را این گونه تعریف می کند: حالت کامل سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی، نه فقط فقدان بیماری یا ناتوانی. سلامت روان مفهومی گسترده است که درک آن اهمیت فراوان دارد و از مؤلفه های مؤثر در کیفیت زندگی و توانایی لذت بردن از زندگی است. در دنیای امروزه علیرغم گسترش خدمات رفاهی، نه تنها سطح سلامت روان رو به فزونی نرفته است ، بلکه شاهد کاهش آن نیز بوده ایم. افسردگی بیماری شایع در جمعیت امروزی است، که نام سرماخوردگی روانی را بر آن نهاده اند. آخرین آمار کشوری میزان ابتلا به اختلالات روانی به سال 1391 برمی گردد، که بر طبق آن، شیوع اختلالات روانی در بین زنان 5/26 درصد و در مردان 8/20 درصد و به صورت کلی 6/23 درصد بوده است (http://isna.ir).
مشکلات سلامت روان، اثر غیرقابل انکاری بر جامعه و کارکردهای مختلف آن خواهد گذاشت که لزوم بررسی و تلاش جهت کنترل و پیشگیری در این زمینه، به ویژه در قشرجوان را پر رنگ می سازد. سلامت روان لازمه یک زندگی مفید، مؤثر و رضایت بخش فردی است. از طرفی سلامت روان اقشار یک جامعه، به ویژه اقشار مؤثر و سازنده، لازمه رشد و پیشرفت آن جامعه می باشد. افزایش سطح سلامت روان هدفی است که همه جوامع برای رسیدن به آن تلاش می کنند. سازمان جهانی سلامت نیز سلامت روان را حیطه مهمی از سلامت دانسته و برنامه ریزی جهت بهبود آن را مؤثر و ضروری می داند(نور بالا، 1390). معنویت به عنوان عاملی مهم در زندگی آدمی حضور دارد. با توجه به اهمیت سلامت روان وتأثیر آن در بهزیستی فردی، بررسی رابطه آن با بهزیستی معنوی نیز می تواند مفید باشد.
از دیگر متغیر های ضروری برای هر جامعه انسانی که در سلامت و رشد آن اثرگذار است، شادی افراد آن جامعه می باشد، که به عنوان مؤلفه ای مهم در سلامت روانی و احساس رضایت کلی از زندگی، مورد تأکید و توجه روانشناسان است. دینر30 (1984)، بیان می کند که افراد شاد براساس درک، باورها و ارزش های خود، موقعیت ها را شناسایی کرده و به آن ها پاسخ می دهند و براساس ارزیابی های مثبت، سطح کارکرد و موفقیت بالاتری را تجربه می کنند. پس بالا بردن سطح شادی در افراد، گزینه ای مناسب جهت داشتن جامعه ای موفق و کارآمدتر است. علاوه بر این شادکامی از عوامل مؤثر در پیشگیری از افسردگی، اضطراب، گرایش به اعتیاد و اقدام به خودکشی در سطح جامعه است، از این رو اهمیت ویژه ای می یابد، زیرا که در جامعه مدرن، سطح افسردگی و اضطراب رو به فزونی گذارده است. شاد بودن، از ملزومات زندگی آدمی است. افراد افسرده نمی توانند خود را کنترل کرده، به خود باوری برسند و ویژگی های مثبت و توانایی های خود را بروز دهند. شاد بودن نیروی محرکه ای است که باعث انگیزه و حرکت شده و انسان را در پذیرفتن مسئولیت و تلاش برای موفقیت فعال می سازد( مرتضوی زاده،1383) . این ویژگی، شادی را به ضرورتی برای افراد جامعه، به ویژه جوانان بدل ساخته و لزوم بررسی آن را مورد تأکید قرار می دهد. شادی وابسته های زیادی دارد. با توجه به نقش معنویت در جامعه ایران، بررسی رابطه بهزیستی معنوی و شادکامی در قشر جوان و دانشجو نیز اهمیت می یابد. دانشجویان حوزه و دانشگاه بخش عظیمی از جمعیت کشورمان را تشکیل می دهند. این گروه که در آینده عهده دار تمامی مشاغل و مسئولیت ها خواهند بود، قشری قابل بررسی و تربیت بوده که می توان با سرمایه گذاری در جهت شناخت بهتر آن ها، زمینه کارآمدی بهترشان را فراهم نمود، تا بتوان ضمن استفاده بهینه و به جا از توانایی ها و صفات آنان، آینده بهتر جامعه و کشور را تضمین نمود.
اهمیت این گروه ما را بر آن داشت تا ضمن بررسی و مقایسه دو قشر دانشجویی کشور، به بررسی صفات بهزیستی معنوی، شادکامی و سلامت عمومی درآن ها بپردازیم.
1ـ 4. اهداف پژوهش
1ـ 4 ـ1. هدف های کلی پژوهش
1ـ تعیین رابطه بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
2ـ تعیین رابطه بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
1 ـ 4 ـ 2 . اهداف جزئی پژوهش
1ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
2ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
3ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
4ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
5 ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم جسمانی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
6ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم جسمانی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
7ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم جسمانی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
8 ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم جسمانی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
9ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
10ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
11ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
12ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
13ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
14ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
15ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
16ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
17ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم افسردگی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
18ـ تعیین رابطه بین بهزیستی وجودی با علائم افسردگی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
19ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم افسردگی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان.
20ـ تعیین رابطه بین بهزیستی مذهبی با علائم افسردگی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان.
21 ـ مقایسه میزان بهزیستی معنوی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان.
22ـ مقایسه سطح شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان.
23ـ مقایسه سطح کلی سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان.
1 ـ 5 . سؤال های پژوهش
1 ـ 5 ـ 1 . سؤال های اصلی پژوهش
1ـ آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
2ـ آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
1 ـ 5 ـ 2 . سؤال های جزئی پژوهش
1ـ آیا بین بهزیستی وجودی با شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
2ـ آیا بین بهزیستی وجودی با شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
3ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
4ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
5 ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم جسمانی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
6ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم جسمانی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
7ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم جسمانی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
8 ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم جسمانی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
9ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
10ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
11ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
12ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم اضطراب و اختلال در خواب در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
13ـ آیا بین بهزیستی وجودی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
14ـ آیا بین بهزیستی وجودی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
15ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
16ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با اختلال در کارکرد اجتماعی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
17ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم افسردگی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
18ـ آیا بین بهزیستی وجودی با علائم افسردگی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
19ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم افسردگی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
20ـ آیا بین بهزیستی مذهبی با علائم افسردگی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
21 ـ آیا میزان بهزیستی معنوی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
22ـ آیا سطح شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
23ـ آیا سطح کلی سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
1 ـ 6 .تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1 ـ 6 ـ 1. بهزیستی معنوی
تعریف نظری: حسی از ارتباط با دیگران، داشتن معنی و هدف در زندگی و داشتن ارتباط و اعتقاد به یک قدرت متعالی است( هاکز ، هال ، تالمن و ریچینز31، 1995). الیسون (1983) بیان می دارد که بهزیستی معنوی شامل دو عنصر روانی ـ اجتماعی و مذهبی است.
تعریف عملیاتی: منظور از بهزیستی معنوی در این پژوهش، نمره ای است که پاسخ دهنده از پاسخ دادن به سؤالات پرسشنامه بهزیستی معنوی32 پالوتزین و الیسون (1982) به دست می آورد. سؤالات این آزمون بهزیستی وجودی و بهزیستی مذهبی را می سنجد.
1 ـ 6 ـ 2. شادکامی
تعریف نظری: نوعی از ارزشیابی است که فرد از خود و زندگی اش به عمل می آورد و مواردی از قبیل رضایت از زندگی، هیجان و خلق مثبت، فقدان افسردگی و اضطراب را شامل می شود و جنبه های مختلف آن به صورت شناخت ها و عواطف است( دینر ،2002).
تعریف عملیاتی: منظور از شادکامی در این مطالعه، نمره ای است که پاسخ دهنده از پاسخ دادن به سؤالات پرسشنامه بیست و نه گویه ای شادکامی آکسفورد ( آرگیل و لو33 ،1995) به دست می آورد.
1 ـ 6 ـ 3. سلامت عمومی
تعریف نظری: چیزی بیشتر از نبود اختلال های روانی است و شامل خوب بودن ذهنی، ادراک خودکارآمدی، استقلال و خودمختاری، کفایت و شایستگی، وابستگی میان نسلی و خود شکوفایی توانمندی های بالقوه فکری و هیجانی می گردد(سازمان بهداشت جهانی،2001 ).
تعریف عملیاتی: منظور از سلامت عمومی در این مطالعه، نمره ای است که پاسخ دهنده از پاسخ دادن به سوالات پرسشنامه بیست و هشت سؤالی سلامت عمومی گلدبرگ 34 (1979)، به دست می آورد.

فصل دوم
پیشینه پژوهش
مقدمه
پیشینه نظری و تجربی مرتبط با متغیر های پژوهشی، در این بخش مورد مطالعه قرار خواهد گرفت. پیشینه نظری این پژوهش شامل بررسی مبانی نظری دین و معنویت، شادکامی و سلامت عمومی بوده و مبانی علمی، در قالب تحقیقات انجام شده در داخل و خارج، که به نوعی مرتبط با متغیرهای تحقیق و یا بررسی ارتباط آنان بوده است، می باشد.
2 ـ1. مبانی نظری

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید